Het project en het spel begrijpen 

Seksueel geweld blijft een controversieel onderwerp. Wat bracht je op het idee om een bordspel te maken om dit probleem aan te pakken? 

Danielle Shirley Fernandes: Ik voer aan de VUB onderzoek uit met een focus op seksueel geweld. Ik ontmoette Julie van ZIJkant, een Brusselse NGO, en we begonnen te praten over de behoeften van de stad vanuit het perspectief van een jonge vrouw. Onderwerpen zoals veiligere en comfortabelere ruimtes voor vrouwen kwamen ter sprake, wat natuurlijk leidde tot het topic ‘geweld’. We kwamen tot een consensus: er is een duidelijke noodzaak voor educatie over geweld en hoe erop te reageren. We dachten dat een interactieve benadering ideaal zou zijn, en zo ontstond het idee om een bordspel te creëren. Dit spel zou mensen leren om seksueel geweld te identificeren en het te stoppen. 

City Confessions is een bordspel dat gecocreëerd is met jongvolwassenen en wil dus het probleem van seksuele intimidatie aanpakken. We willen zo de kloof overbruggen tussen het begrijpen wat iemand anders meemaakt, en mensen aanmoedigen om elkaar ook effectief te helpen. Het spel leert de spelers zowel empathie opbrengen, als concrete reactie op geweld. Het maakt ruimte voor solidariteit. Wat ook krachtig is: het spel put inspiratie uit echte, authentieke ervaringen van de jonge vrouwen die het spel mee gecreëerd hebben. 

Bruggen bouwen met echte ervaringen 

Danielle Shirley Fernandes: We wilden het spel maken door te putten uit de gemeenschap, werkend met jonge vrouwen en hun authentieke ervaringen. Door deze citizenscience-aanpak kwamen we eerst in aanmerking voor twee subsidies; de eerste subsidie kwam van Impetus, een citizenscience-versneller, en de tweede van de stad Brussel. Deze subsidies hielpen ons het idee van een bordspel te ontwikkelen, met de betrokkenheid van jonge vrouwen uit de gemeenschap, waarbij het project werd vormgegeven door middel van workshops en discussies. 

Het project begon in juni 2023 met de eerste workshops. Onze huidige subsidie loopt tot november ‘24, en in deze tijd willen we meer gedetailleerde evaluaties uitvoeren en trainers opleiden in verschillende organisaties. 

Groepsinspanning 

Wat was je inspiratie voor een project rond het onderwerp 'geweld'? 

Danielle Shirley Fernandes: Mijn achtergrond ligt in de volksgezondheid, waar ik vaak met geweldgerelateerde kwesties te maken had. Al mijn voorgaande projecten hadden een relatie met geweld; ik heb gewerkt aan het onderwerp alcoholmisbruik en geweld, en seksuele voorlichting en geweld. En persoonlijk heb ik ook al geweld ervaren, vooral in het uitgaansleven. Deze mix van professionele en persoonlijke motivatie dreef me om me op dit project te richten, met als doel begrip te kweken voor elkaars ervaringen en perspectieven. 

Je vertelde al dat je je omringde met een team van jonge vrouwen. Wat deden deze vrijwilligers precies? 

Danielle Shirley Fernandes: We begonnen met het idee van een spel over geweld tegen vrouwen. Om het project zo authentiek mogelijk te maken, wilden we vertrekken vanuit échte ervaringen. Via de netwerken van ZIJkant en RHEA, mijn onderzoeksgroep, plaatsten we een advertentie op sociale media en benaderden we de studenten van de VUB. Zo kozen we bewust voor een citizenscience-aanpak. We sloten mannen niet per se uit van deelname, maar misschien wekte het onderwerp 'seksueel geweld' meer interesse bij vrouwen dan bij mannen. We eindigden met een team van zeven zeer gemotiveerde en betrokken jonge vrouwen. 

Ze waren bij elke stap betrokken; ze definieerden de reikwijdte van het project, deelden ideeën, hielpen een prototype te maken, gaven feedback en schreven samen met ons de cases van het spel uit. Het was echt een teamprestatie. Ze zijn zelfs nu nog betrokken bij de verspreiding van het spel. In deze fase van het project leiden we bijvoorbeeld trainers op in verschillende organisaties. Wanneer we kunnen, laten we dan één van de vrijwilligers daar ook spreken. 

Uitdagingen en triomfen 

Ben je tegen uitdagingen aangelopen? 

Danielle Shirley Fernandes: Het vertalen van complexe concepten zoals intersectionele perspectieven en al onze verschillen in een spel was wel een echte uitdaging. We wilden niemand stigmatiseren, dus ontwierpen we scenario's die discussies konden uitlokken zonder één iemand te viseren. Emoties speelden ook een belangrijke rol, zowel in de inhoud van het spel als tijdens de creatie ervan. Het navigeren door deze emoties kon behoorlijk lastig zijn. Ik herinner me een gesprek tijdens de ontwikkeling van het spel. We spraken over victim blaming, en natuurlijk kwamen we allemaal tot de conclusie dat je de persoon die geweld heeft ervaren niet de schuld geeft. Maar toen zei een van de jonge vrouwen dat ze zichzelf de schuld gaf van wat haar ooit overkomen is. We hebben echt tot de kern van onze emoties gespit. 

Wat heb je zelf geleerd uit dit project? 

Danielle Shirley Fernandes: Voor mij heeft het project me op verschillende niveaus dingen geleerd. Ten eerste: ik heb veel geleerd over spelmechanismen. Je realiseert je het niet als je een spel speelt, maar elke keuze die je maakt heeft een weldoordachte betekenis in het spelverloop. In ons spel konden we bijvoorbeeld niet zomaar zeggen dat de buitenwereld onveilig is en dat het doel is om veilig thuis te komen, omdat natuurlijk niet alle stadsruimtes gevaarlijk zijn en niet iedereen thuis veilig is voor geweld. Elke spelmechaniek die we kozen had al deze betekenis erachter. 

Ten tweede heb ik het belang van emoties in onderzoek gerealiseerd, welke emoties en ervaringen ik meebreng en welke emoties ik meeneem uit het proces. Ik heb geleerd om kwetsbaarheid te omarmen en te gebruiken om anderen te versterken en met hen in contact te komen. 

Toekomst

Wat brengt de toekomst voor het project? 

Danielle Shirley Fernandes: Het bordspel is klaar en we hebben een voorlopige evaluatie uitgevoerd. We willen het spel nu implementeren in jeugdorganisaties, universiteiten en steden, en train-the-trainer-sessies aanbieden om een effectieve begeleiding te waarborgen. Het verzamelen van gebruikersgegevens blijft een uitdaging, maar we werken eraan om evaluatie naadloos in de sessies te integreren. 

En nu het spel klaar is, hoe kunnen mensen eraan deelnemen? 

Danielle Shirley Fernandes: Als je City Confessions wil spelen, heb je drie opties. Je kunt een exemplaar van het spel kopen en zelf de instructies in de handleiding volgen. Voor meer begeleiding bij lastige discussies over seksueel geweld, kun je er ook voor kiezen om iemand van ZIJkant vzw of De Aanstokerij een spelsessie te laten faciliteren. Daarnaast bieden we train-the-trainer-sessies aan waarin we je opleiden om de spelsessies te begeleiden. We hebben ervoor gekozen om het spel beschikbaar te maken in het Nederlands, Frans en Engels, zodat het spel de meertaligheid van Brussel weerspiegelt en hopelijk veel mensen bereikt.