Sociaal rechtvaardig

Kennis delen, samenwerkingen stimuleren en projecten opzetten, voor Beweging.net zijn dat geen holle slogans, nemen we aan?

Sandra Rosvelds: “Klopt, wij zijn in essentie een netwerk van 16 ledenorganisaties die elk hun eigen werking hebben, maar die ook op het vlak van samenleving en beleid een gezamenlijke missie en visie delen en gemeenschappelijke doelen nastreven. We werken daarom rond Vlaamse, federale en lokale thema’s zoals sociale zekerheid en bescherming, participatie, democratie en rechtvaardige herverdeling van de welvaart. Dat klinkt misschien vaag, maar die globale principes vertalen zich naar acties op het terrein en naar aandacht voor subthema’s zoals betaalbaar wonen, diversiteit en inburgering of duurzame ontwikkeling en klimaattransitie. Onze ledenorganisaties hebben elk hun specialisatiedomein. Bij CM werkt men rond gezondheid en welzijn, bij Okra rond waardig ouder worden en pensioen. Als Beweging.net werken wij dus rond het totaalplaatje, met een speciale antenne voor sociale rechtvaardigheid. Op het terrein zul je merken dat wij als netwerk pleiten voor inburgeringstrajecten, voor betaalbare energiefacturen, voor beter openbaar vervoer, voor een rechtvaardige fiscaliteit en voor een degelijk pensioen.”

Over hoeveel leden spreken we als we het hebben over Beweging.net?

Sandra Rosvelds: “Als netwerk tellen wij 16 leden, maar onderliggend telt de mutualiteit CM 4,5 miljoen aangeslotenen. De vakbond telt zo’n 1,3 tot 1,5 miljoen leden. De leden van Femma en Okra lopen in de tientallen duizenden. Tel daar nog ons internationaal comité bij en Familiehulp als een van de grootste bedrijven in België, dan weet je dat we over een zeer groot deel van het maatschappelijk middenveld spreken. Onze ambitie is dan ook groots. We streven naar een duurzame, democratische samenleving en willen, met een sociaal rechtvaardige bril op, beleidsbeïnvloeding doen op Vlaams en federale maar ook op het Europese niveau.”

We doen er iets aan

Hoe past burgerwetenschap in die ambitie?

Sandra Rosvelds: “Wij werken enerzijds globaal op beleidsniveau, maar realiseren anderzijds ook op lokaal niveau projecten. Niet elk burgerwetenschapsproject is relevant voor onze werking natuurlijk, we vertrekken steeds vanuit de noden van onze leden. Vooraf stellen we ons de volgende vragen: ligt onze achterban wakker van dit thema, kunnen we nieuwe inzichten uitwerken, sluit het doel van het project aan bij onze maatschappelijke visie? Burgerwetenschap heeft volgens ons een aantal belangrijke troeven: je kan complexe materie bespreekbaar en behapbaar maken voor een groot publiek, je kan kleine initiatieven met grote impact realiseren en je creëert eigenaarschap bij deelnemers. Bovendien kan je met de onderbouwde resultaten van een citizenscience-project naar het beleid stappen om concrete acties te stimuleren. Ons uitgangspunt is steeds: ‘we constateren een probleem én we doen er iets aan’. Die kracht heeft ook burgerwetenschap.”

Kan je een aantal voorbeelden geven van burgerwetenschapsprojecten die door Beweging.net zijn opgezet?

Sandra Rosvelds: “Ik denk bijvoorbeeld aan het project ‘Luchtpijp’, we kochten samen met CM installaties aan om de luchtkwaliteit in kaart te brengen en fijn stof te meten. We verdeelden ze, zorgden voor opvolging en interpretatie van de resultaten en schaalden het project op door een wetenschappelijke partner te betrekken. Het meest recente project is ‘Stapscore’, waarmee we de kwaliteit van de voetpaden in een gemeente in kaart brengen. Onze partner in dat project is UHasselt. We bezorgen deelnemers telkens handige tools om mee aan de slag te gaan en bepaalde claims met cijfers te onderbouwen. Zo wordt er draagvlak gecreëerd en werken we sensibiliserend en politiserend. In opvolging van deze en andere projecten realiseren we een rapport, een stappenplan, een studiedag, een opiniestuk, trekken we naar burgemeesters en schepenen en vragen om lokaal actie te ondernemen of om bepaalde intenties op te nemen in het volgende bestuursakkoord.”

Lobbyen voor inclusie

Het thema van de eerstvolgende Netwerkdag van Scivil op 28 september is ‘beleidsimpact’. Dat is een thema dat jullie op het lijf is geschreven?

Sandra Rosvelds: “Inderdaad, beleidsimpact realiseren is de kern van ons bestaan. Meer dan 100 jaar geleden zijn we met die intentie door de stichtende leden ACV, CM en KAV opgericht. We bezitten heel wat expertise op dat vlak en stellen die graag ter beschikking. We zullen op de netwerkdag een twee- à drietal sessies organiseren en er aftoetsen wat we voor wetenschappers en organisatoren kunnen betekenen. We lichten ook twee Europese Horizon-projecten toe, namelijk ‘Opportunities’ en ‘Involve’. We hebben ervaring met het bereiken van kwetsbare diverse groepen en die ervaring willen we ontsluiten. Waar vind je deelnemers uit het kwetsbare middenveld, hoe spreek je hen aan, hoe bouw je vertrouwen op? Het zijn zeer pertinente vragen, en een partner als Beweging.net kan cruciaal zijn om inclusie op het terrein te realiseren.”

Zijn jullie er ook in geslaagd om inzichten rond inclusie naar het Europees niveau te vertalen?

Sandra Rosvelds: “Met de resultaten van onze projecten ‘Opportunities’ en ‘Involve’ stippelen wij inderdaad een lobbytraject uit op Vlaams, federaal en Europees niveau. We stellen policy briefings op en presenteren ze aan Europese politici en de Europese Commissie. Zo hebben we beleidsvoerders er onder andere op gewezen dat taal een essentieel element is in de globale beeldvorming. Hoe we over mensen spreken bepaalt mee hoe zij gezien worden in onze maatschappij, dus het is opletten geblazen met objectiverende termen als ‘transmigranten’. We vragen onze politici om vooral de mens achter de transmigrant te blijven zien.”

Wie mag er op de Netwerkdag Citizen Science van Scivil met jullie contact opnemen om samen te werken?

Sandra Rosvelds: “Elk burgerwetenschapsproject dat een sociaal-maatschappelijk doel koppelt aan een wetenschappelijke benadering én waarvan de organisatoren echt voor actie willen gaan, is welkom. Beweging.net is een ervaren, ruim vertakte sociale beweging en precies daarom kan het netwerk als partner een versnellingsmotor zetten op burgerwetenschapsprojecten in Vlaanderen en Europa.”