Lanceringswebinar - Citizen Science in België: Inzichten uit de Citizen Science Scan 2025 - Scivil

Korte inhoud van het webinar

Op 2 april 2026 lanceerde Scivil haar nieuwe Citizen Science Scan met een lunchwebinar. Naast de resultaten gingen we tijdens het webinar ook dieper in op het proces achter de scan en onze interpretatie van de resultaten. 

Zo lichtte Jef toe hoe studenten gedurende 4 maanden online op zoek gingen naar citizen science projecten. Dit proces bracht ook heel wat afstemming mee tussen de teamleden die aan de Scan werkten. Zo voerde het team heel wat discussies over wat wel of niet onder onze definitie van citizen science valt, bijvoorbeeld bij projecten waarbij de burgerparticipatie voornamelijk beperkt blijft tot het invullen van surveys. Ook wanneer een initiatief als een afzonderlijk project gerekend moest worden was niet altijd even makkelijk te beslissen. Of bijvoorbeeld wat te doen met platformen die andere projecten verzamelen. Doorheen het hele proces trachtte het Scivil-team steeds heldere en consistente keuzes te maken met betrekking tot al deze vraagstukken. Dit staat toegelicht in het methode-deel van het rapport.

Vervolgens ging Karen dieper in op de belangrijkste resulstaten van de Citizen Science Scan. Zo is er te zien dat de cluster 'Biodiversiteit en biologie' zijn leiderspositie nog verder versterkt in het citizen science landschap in België. Projecten rond 'Klimaat- en milieu', en 'Menselijk gedrag en welzijn' kennen een opmars sinds de Scan van 2023. Daarnaast kozen we ervoor om in deze editie een nieuwe cluster in het leven te roepen, namelijk 'Exacte en technische wetenschappen', waarin projecten verzameld worden rond bijvoorbeeld astronomie en Gegrafische Informatie Systemen. In 2024 zijn er opvallend veel nieuwe projecten gestart en deze projecten steunen ook opvallend vaker op Europese financiering. Ook wat betreft de taken die burgers uitvoeren is er een evolutie te zien tenopzichte van 2023: ze zijn vaker betrokken bij het opstellen van onderzoeksvragen, het mee uitwerken van het onderzoeks-design, en de communicatie en disseminatie van een project. Toch blijft data verzamelen de overduidelijke hoofdtaak van burgers in citizenscience-projecten in België.

Na de uiteenzetting van de resulsaten ging Caroline Michellier van UCLouvain - AfricaMuseum dieper in op de verschillen tussen Nederlandstalig en Franstalig België. Zo blijft uit de scan dat Nederlands nog steeds de taal van citizen science is in België met 83% van de projecten die in het Nederlands beschikbaar zijn. Engels is de tweede taal met 47% en Frans komt op de derde plaats met 38%. Scivil zetten voor de Scan van 2025 extra in op het zoeken naar projecten in Franstalig België via de samenwerking met UCLouvain, maar toch steeg het aandeel Franstalige projecten niet tenopzichte van de Scan van 2023. Caroline beargumenteerde in haar presentatie de nood aan een centraler contactpunt voor citizen science binnen Franstalig België zodat projecten makkelijker gevonden kunnen worden, sneller tot bij het brede publiek geraken en er een sterker netwerk kan ontstaan om van elkaars ervaringen te leren.

Annelies sloot af met enkele kernaanbevelingen uit de Citizen Science Scan van 2025. Zo raadde ze aan om burgers al vroeg en in meerdere onderzoeksfasen te betrekken, projecten klein te starten en te verfijnen via test‑pilots, en sterk in te zetten op partnerschappen met lokale organisaties en bestaande gemeenschappen. Daarnaast wees ze op nieuwe financieringskansen binnen o.a. Horizon Europe, het belang van middelen voor communicatie, materiaal en kwaliteitsbewaking, en de nood aan duurzame interne ondersteuning binnen onderzoeksorganisaties en beleidsmatige win-wins. Organisaties kunnen citizen science bijvoorbeeld versterken door contactpunten, interne fondsen, interne infrastructuur en opleiding te voorzien, en door meer uitwisseling en samenwerking te faciliteren bijvoorbeeld via werkgroepen of Communities of Practice.

Programma van het webinar

• Introductie: Waarom een citizen science scan? (Annelies Duerinckx - Scivil)
• Het verhaal achter het proces van de scan: welke overwegingen werden gemaakt bij de inventarisatie? (Jef Van Laer - Scivil)
• De resultaten van de Citizen Science Scan 2025 (Karen Verstraelen - Scivil)
• Verschillen tussen Nederlandstalig en Franstalig België (Caroline Michellier - AfricaMuseaum & UCLouvain)
• Aanbevelingen voor beleidsmakers, initiatiefnemers en financierders (Annelies Duerinckx - Scivil)

Slides:

Hieronder kan je de slides downloaden